Khi nào nên tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC cho trẻ để phòng bệnh hiệu quả?

Viêm não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu ở trẻ em do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề chỉ trong thời gian ngắn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. 

Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với người lớn. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp trẻ khởi phát bệnh với các triệu chứng không điển hình như sốt nhẹ, mệt mỏi, quấy khóc, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường, dẫn đến chậm trễ trong điều trị. Chính vì vậy, tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC đúng thời điểm được xem là biện pháp phòng bệnh chủ động, an toàn và hiệu quả nhất hiện nay, góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ em và giảm gánh nặng y tế cho gia đình, xã hội.

Theo TS. Nguyễn Xuân Xã – Giảng viên nhóm ngành sức khỏe Trường Đại học Lương Thế Vinh, viêm não mô cầu là bệnh “không thể chờ đến khi có triệu chứng mới xử lý”. Việc tiêm phòng sớm giúp cơ thể trẻ hình thành miễn dịch chủ động, từ đó giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh nặng và các biến chứng nguy hiểm liên quan đến não mô cầu.

Vắc xin viêm não mô cầu AC tiêm cho trẻ mấy tuổi?

Nhiều phụ huynh khi tìm hiểu về tiêm chủng thường đặt câu hỏi “viêm não mô cầu AC tiêm cho trẻ mấy tuổi”. Trên thực tế, trong y khoa, não mô cầu được phân chia thành nhiều nhóm huyết thanh khác nhau như A, C, W và Y. Hiện nay, tại Việt Nam, các loại vắc xin phổ biến dùng để phòng bệnh là vắc xin não mô cầu liên hợp ACWY, có khả năng bảo vệ đồng thời trước nhiều nhóm vi khuẩn nguy hiểm, trong đó bao gồm A và C.

Độ tuổi tiêm vắc xin phụ thuộc vào từng loại vắc xin cụ thể. Với vắc xin MenQuadfi – một loại vắc xin não mô cầu liên hợp thế hệ mới, trẻ có thể được tiêm từ 6 tuần tuổi trở lên. Vắc xin này tạo đáp ứng miễn dịch mạnh và bền vững, phù hợp cho cả trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người trưởng thành. Trong khi đó, vắc xin Menactra thường được chỉ định tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi trở lên nhằm tạo hàng rào miễn dịch sớm trong giai đoạn trẻ bắt đầu tiếp xúc nhiều với môi trường bên ngoài.

TS. Nguyễn Xuân Xã nhấn mạnh rằng, lựa chọn thời điểm tiêm phù hợp có ý nghĩa rất quan trọng trong phòng bệnh viêm não mô cầu. Việc tiêm càng sớm, khi trẻ đủ điều kiện về sức khỏe và độ tuổi, sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh trong những năm đầu đời – giai đoạn trẻ dễ tổn thương nhất.

Vì sao trẻ cần tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC?

Viêm não mô cầu là bệnh có khả năng lây truyền qua đường hô hấp, dễ bùng phát trong môi trường đông người như nhà trẻ, trường học, khu vui chơi. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm trùng và dẫn đến tử vong chỉ sau vài giờ nếu không được can thiệp kịp thời.

Không chỉ dừng lại ở nguy cơ tử vong, nhiều trẻ sống sót sau viêm não mô cầu phải đối mặt với các di chứng lâu dài như điếc, chậm phát triển trí tuệ, rối loạn vận động, co giật hoặc thậm chí phải cắt cụt chi. Điều đáng lo ngại là các dấu hiệu ban đầu của bệnh thường không rõ ràng, dễ bị bỏ qua.

Theo giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC giúp tạo miễn dịch chủ động, làm giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm. Đây là biện pháp phòng bệnh được các tổ chức y tế trong và ngoài nước khuyến cáo thực hiện sớm cho trẻ em, đặc biệt trong bối cảnh bệnh có thể bùng phát theo mùa hoặc khi thời tiết thay đổi.

Trẻ có thể tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC sớm nhất khi nào?

Thời điểm tiêm sớm nhất phụ thuộc vào loại vắc xin mà trẻ được chỉ định. Với MenQuadfi, trẻ có thể bắt đầu tiêm từ 6 tuần tuổi, trong khi Menactra thường được sử dụng cho trẻ từ 9 tháng tuổi trở lên. Ở độ tuổi này, hệ miễn dịch của trẻ đã có khả năng đáp ứng với vắc xin, giúp hình thành kháng thể bảo vệ trước các chủng não mô cầu nguy hiểm.

Sau mũi tiêm đầu tiên, trẻ cần được tiêm nhắc lại theo đúng lịch khuyến cáo của cơ sở y tế để duy trì hiệu quả bảo vệ lâu dài. Việc tuân thủ lịch tiêm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm miễn dịch bền vững cho trẻ.

Vắc xin viêm não mô cầu nhóm A, C tiêm mấy mũi?

Số mũi tiêm vắc xin phòng bệnh do não mô cầu nhóm A, C phụ thuộc vào loại vắc xin và độ tuổi trẻ bắt đầu tiêm. Với vắc xin MenQuadfi, trẻ dưới 1 tuổi thường cần tiêm nhiều mũi theo phác đồ để tạo miễn dịch đầy đủ, trong khi trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn có thể chỉ cần tiêm một mũi cơ bản. Đối với Menactra, trẻ từ 9 tháng đến dưới 2 tuổi thường được tiêm hai mũi, còn người từ 2 tuổi trở lên thường chỉ cần một liều.

TS. Nguyễn Xuân Xã lưu ý rằng, việc tiêm đủ số mũi và đúng lịch không chỉ giúp tăng hiệu quả phòng bệnh mà còn góp phần hạn chế nguy cơ bùng phát viêm não mô cầu trong cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực tập trung đông trẻ em.

Lưu ý quan trọng khi cho trẻ tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC

Trước khi tiêm, cha mẹ cần bảo đảm trẻ đủ điều kiện sức khỏe, không sốt, không mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc bệnh nặng. Nếu trẻ có tiền sử dị ứng với vắc xin hoặc các thành phần của vắc xin não mô cầu, cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ để được tư vấn phù hợp.

Sau tiêm, trẻ nên được theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút để phát hiện sớm các phản ứng bất lợi. Trong 24–48 giờ tiếp theo, cha mẹ cần chú ý các biểu hiện như sốt cao, quấy khóc kéo dài, phát ban, khó thở và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời nếu có dấu hiệu bất thường. Các phản ứng nhẹ như sốt nhẹ, đau hoặc sưng tại chỗ tiêm thường tự hết và không đáng lo ngại.

Việc tiêm đúng lịch, đủ mũi và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau tiêm sẽ giúp vắc xin viêm não mô cầu AC phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Tiêm vắc xin viêm não mô cầu AC đúng thời điểm là giải pháp quan trọng trong chiến lược phòng bệnh chủ động cho trẻ em, đặc biệt trong lĩnh vực Sức khỏe Mẹ và Bé. Việc lựa chọn loại vắc xin phù hợp, tiêm sớm khi trẻ đủ điều kiện và tuân thủ đầy đủ phác đồ tiêm chủng sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, biến chứng và tử vong do viêm não mô cầu. Cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi tiêm phòng theo khuyến cáo y tế, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ để bảo đảm an toàn và hiệu quả bảo vệ lâu dài cho trẻ.